Khám Phá Trò Chơi Dân Gian: Tài Xỉu - Một Nét Văn Hóa Giải Trí
Hôm nay trời mưa rả rích, ngồi nhâm nhi tách trà, bỗng nhớ tới những trò chơi dân gian ngày xưa. Trong số đó, có một trò mà có lẽ nhiều người đã từng nghe qua, thậm chí từng cảm thấy các cụ, các bác chơi trong những dịp lễ hội, đó cũng là trò Tài Xỉu. Nhưng bạn biết không, nếu tìm hiểu kỹ, sẽ cảm thấy nó không không thử thách chỉ là trò chơi may rủi đâu.
Tài Xỉu là gì và nguồn gốc bất ngờ
Thú thật, thuở xưa mình cũng đắn đo đây là trò chơi nước ngoài. Thế tuy nhiên hóa ra, nhiều tài liệu như cuốn “Các trò chơi dân gian Việt Nam” lại chỉ ra rằng, những trò chơi dựa trên xúc xắc có mặt ở nước ta từ rất lâu, dưới những hình thức khác nhau. Cái tên “Tài Xỉu” nghe có vẻ rất Hoa, tuy nhiên cách chơi thì lại mang đậm tính cộng đồng của người Việt. Nó thường hiện lên trong các dịp vui chơi tập thể, như một cách để giao lưu, thử vận may một cách lành mạnh, chứ không phải để mưu cầu lợi ích vật chất.
Luật chơi cơ bản ai cũng có thể hiểu
Song, trò chơi này sử dụng ba viên xúc xắc (cuốn hút còn gọi là xí ngầu) và một cái bát để lắc. Cách thức thì vô cùng thuận lợi:
- Người quản trò (hấp dẫn nhà cái) sẽ lắc ba viên xúc xắc trong bát.
- Người chơi dự đoán tổng điểm của ba viên sau khi lắc.
- Khoảng điểm được chia thành hai cửa chính: Tài (tổng điểm từ 11 cập bến 17, trừ điểm ba mặt na ná nhau) và Xỉu (tổng điểm từ 4 đến 10, trừ điểm ba mặt giống nhau).
Nghe thì có vẻ phức tạp nhỉ? Nhưng Thật ra chỉ cần chơi một hai ván là quen ngay. Cái hay nằm ở không khí hồi hộp chờ đợi kết quả ấy.
Biến thể thú vị và cách chơi phổ biến
Trong thực tế, tùy từng vùng miền, trò chơi này có thêm nhiều cách chơi phụ để tăng thêm phần thú vị. Mình từng thao tác các bác ở quê chơi với những luật cực kỳ riêng. Có thể thuật lại có mặt như:
- Cược chẵn/lẻ: Dự đoán tổng điểm là số chẵn hay số lẻ.
- Cược bộ ba: Dự đoán cả ba viên xúc xắc có ra cùng một mặt số cuốn hút không (ví dụ: ba mặt một, ba mặt tư. . .).
- Cược cặp số: Dự đoán sẽ có ít nhất hai viên cùng một mặt số.
Để nhẹ nhàng hình dung vượt trội, bạn có thể xem qua bảng mô tả các cửa cược phổ biến dưới đây:
| Tên cửa cược | Mô tả | Ví dụ thành quả |
| Tài | Tổng điểm từ 11 đến 17 (trừ bộ ba) | 4, 5, 6 = 15 điểm (Tài) |
| Xỉu | Tổng điểm từ 4 tới 10 (trừ bộ ba) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Xỉu) |
| Bộ ba (Bão) | Cả ba viên cùng một mặt số | 2, 2, 2 |
| Cược chẵn | Tổng điểm là số chẵn (4, 6, 8. . .) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Chẵn) |
Không khí và văn hóa ứng xử khi chơi
Điều mình cảm nhận thích nhất ở những trò chơi dân gian kiểu này chính là không khí. Nó sôi động, đầy tiếng cười và những lời động viên. Mọi người thường chơi với nhau bằng những vật có giá trị rất nhỏ bé, như cái kẹo, gói bánh, hoặc thuận lợi là để tính điểm sung sướng. Tinh thần “chơi vui là chính” luôn được đề cao. Đây chính là điểm không giống to nhất, tạo nét lộng lẫy văn hóa giải trí thuần túy của người Việt. Có thể nói, đây là điểm cộng đáng kể.
Lời khuyên để tham gia một cách lành mạnh
Nếu bạn có dịp tham gia hoặc chứng kiến trò chơi này ở đâu đó, hãy nhớ vài điều bé này nhé:
- Chỉ nên thưởng thức đây là một hình thức giải trí, một trò chơi để xả stress và gắn kết mọi người.
- Tuyệt đối không đặt cược bằng tiền hay tài sản có giá trị. Mất khởi hành tính vui vẻ, trò chơi sẽ mất đi ý nghĩa ban đầu của nó.
- Chơi trong một khoảng thời gian hợp lý, đừng để nó ảnh hưởng có mặt công việc cuốn hút sinh hoạt thường ngày.
- Ưu tiên tham gia trong các dịp lễ hội, sự kiện cộng đồng để nhận cảm nhận trọn vẹn không khí.
Trời cũng đã tạnh mưa, nắng lên rồi. Lưu giữ lại những ký ức quay lại các trò chơi dân gian như Tài Xỉu, mình chợt nhận thấy tiếc vì giờ đây chúng dần bị lãng quên hoặc bị hiểu sai bản chất. Hi vọng rằng, trong những dịp sum vầy, lễ Tết, chúng ta có thể khơi dậy lại những trò chơi này, với đúng tinh thần giải trí vui vẻ và lành mạnh mà ông cha ta đã từng gìn giữ. Có lẽ cuối tuần này, mình sẽ thử rủ vài đứa bạn, lấy bộ xúc xắc ra và chơi thử một vài ván ngắm nhìn sao, chắc là vui lắm đây.
