Khám Phá Trò Chơi Dân Gian: Tài Xỉu - Một Nét Văn Hóa Giải Trí
Hôm nay trời mưa rả rích, ngồi nhâm nhi tách trà, bỗng lưu nắm đến những trò chơi dân gian ngày xưa. Trong số đó, có một trò mà có lẽ nhiều người đã từng nghe qua, thậm chí từng thấy các cụ, các bác chơi trong những dịp lễ hội, đó là trò Tài Xỉu. Nhưng bạn biết không, nếu tìm kiếm hiểu kỹ, sẽ thấy nó không không khó chỉ là trò chơi may rủi đâu.
Tài Xỉu là gì và nguồn gốc bất ngờ
Thú thật, trước đây mình cũng nghĩ đây là trò chơi nước ngoài. Nó thường hiện lên trong các dịp vui chơi tập thể, tương tự một cách để giao lưu, thử vận may một cách lành mạnh, chứ không phải để mưu cầu lợi ích vật chất. Tuy nhiên hóa ra, nhiều tài liệu như cuốn “Các trò chơi dân gian Việt Nam” lại chỉ ra rằng, những trò chơi dựa trên xúc xắc cập bến ở nước ta từ rất lâu, dưới những hình thức không tựa nhau. Cái tên “Tài Xỉu” nghe có vẻ rất Hoa, thế thế nhưng cách chơi thì lại mang đậm tính cộng đồng của người Việt.
Luật chơi cơ bản ai cũng có thể hiểu
Trò chơi này sử dụng ba viên xúc xắc (lôi cuốn còn gọi là xí ngầu) và một cái bát để lắc. Cách thức thì hết sức không khó:
- Người quản trò (hấp dẫn nhà cái) sẽ lắc ba viên xúc xắc trong bát.
- Người tham gia dự đoán tổng điểm của ba viên sau khi lắc.
- Khoảng điểm được chia thành hai cửa chính: Tài (tổng điểm từ 11 đến 17, trừ điểm ba mặt na ná nhau) và Xỉu (tổng điểm từ 4 đến 10, trừ điểm ba mặt tương tự nhau).
Tiếp tục với, nghe thì có vẻ phức tạp nhỉ? Tuy nhiên thực ra chỉ cần chơi một hai ván là quen ngay. Cái hay nằm ở không khí hồi hộp chờ đợi hiệu quả ấy.
Biến thể hấp dẫn và cách chơi phổ biến
Bên cạnh đó, trong thực tế, tùy từng vùng miền, trò chơi này có thêm nhiều cách chơi phụ để tăng thêm phần hấp dẫn. Mình từng cảm nhận các bác ở quê chơi với những luật rất riêng. Có thể kể có mặt tương tự:
- Cược chẵn/lẻ: Dự đoán tổng điểm là số chẵn hay số lẻ.
- Cược bộ ba: Dự đoán cả ba viên xúc xắc có ra cùng một mặt số thú vị không (ví dụ: ba mặt một, ba mặt tư. . .).
- Cược cặp số: Dự đoán sẽ có ít nhất hai viên cùng một mặt số.
Để dễ hình dung cao hơn, bạn có thể xem qua bảng mô tả các cửa cược phổ biến dưới đây:
| Tên cửa cược | Mô tả | Ví dụ kết quả |
| Tài | Tổng điểm từ 11 có mặt 17 (trừ bộ ba) | 4, 5, 6 = 15 điểm (Tài) |
| Xỉu | Tổng điểm từ 4 tới 10 (trừ bộ ba) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Xỉu) |
| Bộ ba (Bão) | Cả ba viên cùng một mặt số | 2, 2, 2 |
| Cược chẵn | Tổng điểm là số chẵn (4, 6, 8. . .) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Chẵn) |
Không khí và văn hóa ứng xử khi chơi
Điều mình thấy ưa nhất ở những trò chơi dân gian kiểu này chính là không khí. Nó sôi động, đầy tiếng cười và những lời động viên. Mọi người thường chơi với nhau bằng những vật có giá trị rất bé, giống cái kẹo, gói bánh, hoặc dễ dàng là để tính điểm sung sướng. Tinh thần “chơi vui là chính” luôn được đề cao. Đây chính là điểm khác vĩ đại nhất, hình thành nét lộng lẫy văn hóa giải trí thuần túy của người Việt.
Lời khuyên để tham gia một cách lành mạnh
Nếu bạn có dịp tham gia hoặc chứng kiến trò chơi này ở đâu đó, hãy ghi nhớ vài điều nhỏ bé này nhé:
- Chỉ nên thưởng thức đây là một hình thức giải trí, một trò chơi để xả stress và gắn kết mọi người.
- Tuyệt đối không đặt cược bằng tiền thú vị tài sản có giá trị. Mất đi tính hân hoan vẻ, trò chơi sẽ mất đi ý nghĩa ban đầu của nó.
- Chơi trong một khoảng thời gian hợp lý, đừng để nó ảnh hưởng đến công việc hay sinh hoạt thường ngày.
- Ưu tiên tham gia trong các dịp lễ hội, sự kiện cộng đồng để cảm nhận trọn vẹn không khí.
Trời cũng đã tạnh mưa, nắng lên rồi. Ghi nhớ lại những ký ức về các trò chơi dân gian tương tự Tài Xỉu, mình chợt trải nghiệm tiếc vì giờ đây chúng dần bị quên hoặc bị hiểu sai bản chất. Hi vọng rằng, trong những dịp sum vầy, lễ Tết, chúng ta có thể khơi dậy lại những trò chơi này, với đúng tinh thần giải trí hạnh phúc vẻ và lành mạnh mà ông cha ta đã từng gìn cầm. Có lẽ cuối tuần này, mình sẽ thử rủ vài đứa bạn, lấy bộ xúc xắc ra và chơi thử một vài ván xem sao, chắc là vui lắm đây.
