Trải nghiệm Trò Chơi Dân Gian: Tài Xỉu - Một Nét Văn Hóa Giải Trí
Hơn nữa, hôm nay trời mưa rả rích, ngồi nhâm nhi tách trà, bỗng nhớ tới những trò chơi dân gian ngày xưa. Trong số đó, có một trò mà có lẽ nhiều người đã từng nghe qua, thậm chí từng thấy các cụ, các bác chơi trong những dịp lễ hội, đó chính là trò Tài Xỉu. Tuy nhiên bạn biết không, nếu truy tìm hiểu kỹ, sẽ cảm nhận nó không đơn giản chỉ là trò chơi may rủi đâu.
Tài Xỉu là gì và nguồn gốc bất ngờ
Thú thật, trước đây mình cũng nghĩ đây là trò chơi nước ngoài. Thế nhưng hóa ra, nhiều tài liệu tựa cuốn “Các trò chơi dân gian Việt Nam” lại chỉ ra rằng, những trò chơi dựa trên xúc xắc có mặt ở nước ta từ đặc biệt lâu, dưới những hình thức khác nhau. Cái tên “Tài Xỉu” nghe có vẻ hết sức Hoa, nhưng cách chơi thì lại mang đậm tính cộng đồng của người Việt. Nó thường hiện lên trong các dịp hân hoan chơi tập thể, như một cách để giao lưu, thử vận may một cách lành mạnh, chứ không phải để mưu cầu lợi ích vật chất. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt.
Luật chơi cơ bản ai cũng có thể hiểu
Trò chơi này sử dụng ba viên xúc xắc (hay còn gọi là xí ngầu) và một cái bát để lắc. Cách thức thì rất không khó:
- Người quản trò (thú vị nhà cái) sẽ lắc ba viên xúc xắc trong bát.
- Người chơi dự đoán tổng điểm của ba viên sau khi lắc.
- Khoảng điểm được chia thành hai cửa chính: Tài (tổng điểm từ 11 có mặt 17, trừ điểm ba mặt giống nhau) và Xỉu (tổng điểm từ 4 đến 10, trừ điểm ba mặt tương tự nhau).
Nghe thì có vẻ thử thách nhỉ? Song thực ra chỉ cần chơi một hai ván là quen ngay. Cái thú vị nằm ở không khí hồi hộp chờ đợi thành quả ấy.
Biến thể thú vị và cách chơi phổ biến
Trong thực tế, tùy từng vùng miền, trò chơi này có thêm nhiều cách chơi phụ để tăng thêm phần thú vị. Mình từng thấy các bác ở quê chơi với những luật đặc biệt riêng. Có thể thuật lại cập bến tương tự: . Chính điều này tạo nên dấu ấn riêng.
- Cược chẵn/lẻ: Dự đoán tổng điểm là số chẵn lôi cuốn số lẻ.
- Cược bộ ba: Dự đoán cả ba viên xúc xắc có ra cùng một mặt số lôi cuốn không (ví dụ: ba mặt một, ba mặt tư. . .).
- Cược cặp số: Dự đoán sẽ có ít nhất hai viên cùng một mặt số.
Để dễ dàng hình dung hơn, bạn có thể xem qua bảng mô tả các cửa cược phổ biến dưới đây:
| Tên cửa cược | Mô tả | Ví dụ thành quả |
| Tài | Tổng điểm từ 11 cập bến 17 (trừ bộ ba) | 4, 5, 6 = 15 điểm (Tài) |
| Xỉu | Tổng điểm từ 4 đến 10 (trừ bộ ba) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Xỉu) |
| Bộ ba (Bão) | Cả ba viên cùng một mặt số | 2, 2, 2 |
| Cược chẵn | Tổng điểm là số chẵn (4, 6, 8. . .) | 1, 2, 3 = 6 điểm (Chẵn) |
Không khí và văn hóa ứng xử khi chơi
Điều mình thấy ưa nhất ở những trò chơi dân gian kiểu này chính là không khí. Nó sôi động, đầy tiếng cười và những lời động viên. Mọi người thường chơi với nhau bằng những vật có giá trị rất khiêm tốn, giống như cái kẹo, gói bánh, hoặc thuận lợi là để tính điểm phấn khởi. Tinh thần “chơi hân hoan là chính” luôn được đề cao. Đây chính là điểm dị biệt biệt to nhất, hình thành nét đẹp văn hóa giải trí thuần túy của người Việt.
Lời khuyên để tham gia một cách lành mạnh
Nếu bạn có dịp tham gia hoặc chứng kiến trò chơi này ở đâu đó, hãy nhớ vài điều nhỏ này nhé:
- Chỉ nên ngắm nhìn đây là một hình thức giải trí, một trò chơi để xả stress và gắn kết mọi người.
- Tuyệt đối không đặt cược bằng tiền hay tài sản có giá trị. Mất khởi hành tính phấn khởi vẻ, trò chơi sẽ mất đi ý nghĩa ban đầu của nó.
- Chơi trong một khoảng thời gian hợp lý, đừng để nó ảnh hưởng cập bến công việc hay sinh hoạt thường ngày.
- Ưu tiên tham gia trong các dịp lễ hội, ưu đãi cộng đồng để nhận trải nghiệm trọn vẹn không khí.
Trời cũng đã tạnh mưa, nắng lên rồi. Nhớ lại những ký ức quay quay về các trò chơi dân gian như Tài Xỉu, mình chợt nhận thấy tiếc vì giờ đây chúng dần bị lãng quên hoặc bị hiểu sai bản chất. Hi vọng rằng, trong những dịp sum vầy, lễ Tết, chúng ta có thể khơi dậy lại những trò chơi này, với đúng tinh thần giải trí vui vẻ và lành mạnh mà ông cha ta đã từng gìn giữ. Có lẽ cuối tuần này, mình sẽ thử rủ vài đứa bạn, lấy bộ xúc xắc ra và chơi thử một vài ván thưởng thức sao, chắc là vui lắm đây.
